ในโลกของอุปกรณ์ไฟฟ้า ไม่ว่าจะเป็นในบ้าน หรือภาคอุตสาหกรรม “แรงดันไฟฟ้า” คือหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ต้องรู้ก่อนเลือกใช้งาน เพราะแรงดันที่ไม่เหมาะสม อาจทำให้อุปกรณ์เสียหาย หรือเกิดอันตรายได้โดยไม่รู้ตัว
หลายคนอาจเคยเห็นคำว่า 12V หรือ 220V ตามเครื่องใช้ไฟฟ้า หลอดไฟ แบตเตอรี่ หรือระบบโซล่าเซลล์ แล้วสงสัยว่า มันต่างกันอย่างไร? แล้วแบบไหนเหมาะกับงานของเรา?
บทความนี้จะพาคุณมารู้จักกับความแตกต่างระหว่างแรงดันไฟฟ้า 12 โวลต์ และ 220 โวลต์ ทั้งในแง่ของความปลอดภัย การใช้งาน และตัวอย่างอุปกรณ์ที่ใช้กันจริงในชีวิตประจำวัน
🔌 1. ความหมายของแรงดันไฟฟ้า
- แรงดันไฟฟ้า (Voltage) คือ พลังงานไฟฟ้าที่ผลักให้กระแสไฟไหลไปในวงจร หน่วยวัดคือ “โวลต์” (Volt หรือ V)
- ค่าแรงดันที่ใช้กันทั่วไปในบ้านเราคือ 220V AC ขณะที่ระบบแรงดันต่ำอย่าง 12V DC ก็พบได้บ่อยในระบบโซล่าเซลล์, รถยนต์ และระบบไฟ LED
⚡ 2. เปรียบเทียบระหว่าง 12V กับ 220V
| รายการ | 12V DC | 220V AC |
|---|---|---|
| แรงดันไฟ | ต่ำ (ปลอดภัยกว่า) | สูง (มีความเสี่ยงไฟฟ้าช็อต) |
| ความปลอดภัย | สูง เหมาะกับเด็กและสัตว์เลี้ยง | ต้องระวัง ข้อบังคับเรื่องสายดิน |
| การใช้งาน | รถยนต์, ไฟแคมป์ปิ้ง, โซล่าเซลล์ | บ้าน, เครื่องใช้ไฟฟ้า, หลอดไฟทั่วไป |
| อุปกรณ์ที่ใช้ร่วม | หลอดไฟ 12V, พัดลม 12V | หลอดไฟ 220V, พัดลม, ทีวี, ตู้เย็น |
| การติดตั้ง | ต้องใช้หม้อแปลงหากต่อจากปลั๊กบ้าน | ต่อได้โดยตรงจากปลั๊กไฟ |
| ค่าการสูญเสียไฟฟ้า | สูงกว่าหากเดินสายไกล | สูญเสียไฟฟ้าน้อยกว่าหากออกแบบดี |
🏠 3. ตัวอย่างการใช้งาน
- 12V:
- หลอดไฟโซล่าเซลล์
- ไฟ LED ติดรถยนต์
- โคมไฟตั้งแคมป์
- ระบบ CCTV หรือ DIY อิเล็กทรอนิกส์
- 220V:
- หลอดไฟบ้านทั่วไป
- พัดลม
- ทีวี ตู้เย็น
- โคมไฟเพดานและโคมไฟตั้งโต๊ะในบ้าน
💡 4. ข้อควรระวัง
- ห้ามใช้หลอดไฟ 12V ต่อกับไฟบ้าน 220V โดยตรงเด็ดขาด อาจทำให้หลอดไฟระเบิดหรือไหม้
- ต้องใช้หม้อแปลง (Adapter/Power Supply) แปลงแรงดันก่อนใช้งานกับ 12V
- หลอด 220V ต้องใช้สายไฟและอุปกรณ์ที่ผ่านมาตรฐาน มอก.

